\\\ Hukumetzede ve imarzede ///
Evrensel hukukun ve imza koydugumuz uluslararasi anlasmalarin kabul ettigi mulkiyet hakkini teminat altina alan Turkiye Cumhuriyeti Anayasa'sina gore cikarilmis Turkiye Cumhuriyeti kanunlarina,ozellikle Bankalar Kanuna istinaden kurulmus,adinin basina resmen "Turkiye" unvani verilmis ve uzun yillar Turkiye'de bankacilik faaliyeti yapmis olan Turkiye Imar Bankasi,basta BDDK denilen Bankacilik Duzenleme ve Denetleme Kurulu olmak uzere Merkez Bankasinin,Bankalar Birliginin,Tasarruf Mevduati Sigorta Fonunun ve Maliye Bakanligi ile Yeminli Banka Murakiplari Heyetinin surekli denetimi,teftisi kontrolu,gozetimi altinda bulunan,ustelik Yonetim Kurulunda devlet temsilcisininde uye olarak bulundugu,butun islemleri acikta cereyan eden,devlet garantisindeki ulusal bir bankadir.
Butun bankalarda oldugu gibi,bu bankada da tum mevduat,Bankalar Kanunu ve 31.05.2000 tarih ve 2000/682 sayili Kararnamenin 3.maddesi mucibince 50 milyar liraya kadar devlet guvencesindedir(bu teminat sonradan sinirsiza yukseltilmistir).Devletin guvencesi,devletin namusudur.Hic kimsenin o namusu kirletmeye hakki yoktur.Kanun "mevduat sahiplerinin mevduatlarini geri alma haklari hicbir surette sinirlandirilamaz"demektir.Yasa odemenin bekletilmesine veya taksitlendirilmesinede olanak vermemistir(m. 16/3)
Bugune kadar zor duruma dusen,acze ducar olan tum bankalarda Devlet(BDDK) o bankaya el koyarak fona devretmis,yani bankayi devletlestirmis,mevduatlarda hicbir sorun cikarilmamis ve yukaridaki guvencelere uyulmustur.Bu nedenle Imar Bankasinda yapilan farkli ve mudilere zarar verici uygulama bazi cevrelerce "siyasi linc" olarak nitelendirilmektedir.
Iste insanlar isbu devlet guvencesine ve istikrar kazanmis uygulamaya guvenerek az veya cok tasarruflarini bu bankaya yatirmislardir.Hic kimsenin nicin baska bankaya yatirmadin diye sormaya,azarlamaya,suclamaya hakki yoktur.Turkiye ozgurluklere dayanan bir hukuk devletidir.Isteyen istedigi bankayi tercih eder.Imar Bankasinin hakkinda bir takim dedikodular disinda somut bir nakisesi yatirma tarihinde soz konusu degildir.Cogu mudiler bankanin sahibinin kim oldugunu bile bilmezler.Insanlar Imar Bankasina veya bu bankanin sahiplerine degil,yukarida belirtilen Devlet Guvencesine inanarak bankaya para yatirmislardir.Bir anlamda Devlete vermis,Devletin mevzuatina bakmis,ondan sonra yatirmislardir.Ayrica bir de Basbakana yada ilerde basbakan olmasi muhtemel sahislara sormak seklinde bir prosedur yoktur.Kaldiki bazilarimiz,parasini bu yatirirken BDDK baskani ile bizzat gorusmusler,Baskan onlara "butun bankalar devlet guvencesinde ve devlet gozetimindedir.Hepsi esittir.Hicbir risk yoktur.Kaldiki suanda Imar Bankasinin gostergeleri cok iyi gidiyor.Bir durum olsa bile fona devredilir,yine mevduatinizi alirsiniz"diye guvence vermistir.
Imar Bankasinin fahis faiz verdigi ve bu nedenle mudilerin simdi bunun riskine katlanmalari gerektigi iddialari gayrikanuni ve gayriciddidir.Imar Bankasi diger bankalardan sadece 7-8 puan fazla faiz vermistir.Bu faizide kendi takdiri ile vermemis,verilmesi dusunulen faiz orani Merkez Bankasina bildirmis,onay alinarak verilmistir.(Bankalar Kanunu md. 20/1).Devletin Merkez Bankasinin resmen onayladigi,makul ve uygun buldugu bir faiz,hicbir zaman bu yonden elestiri konusu yapilamaz.Elbette insanlar,tasarruflarini nerede daha iyi degerlendirebiliyorlar veya en azindan enflasyona karsi koruyabiliyorlarsa o bankayi tercih ederler.Devlet herhalde,faiz oranlarini onaylarken bunu dusunmus olmasi gerekir.
Bankaya para yatiran insan,serefli bir insandir.Cunku mevduat devletin incelemelerine aciktir.Karapara tasarruf mevduati olarak yatmaz.Tasarruf mevduati,insanlarin emek ve mesaisinden biriktirdigi alinteri kazancidir.Memursa mal beyannamesinde gostermis ve elde edilen faizin vergisi odenmistir."Vergilendirilmis kazanc kutsaldir"(Maliye Bakanligi).Bankaya para yatirmak,devlet ekonomisine bir katki ve piyasa istikrarina bir hizmettir.Bankadaki para mulkiyet hakki olarak korunur.Depremde evi yikilan insanla yegane tasarrufu banka hesabinda olan ve maisetini,kirasini,yasamini onunla temin eden insan arasinda,devletin sosyal sorumlulugu acisindan bir fark yoktur.
Basindan takip edildigi uzere Turkiye Imar Bankasina el konulmus,banka kapatilmis,yuzbinlerce mudi "kapi onune" birakilmistir.Insanlar paralarini isteyecek bir merci bulamamislar,"en kisa zamanda ve bir defada odenecegine"dair cama yapistirilan aciklamalar sozde kalmistir.Basbakan yardimcisi temmuz ayinda 15 gun icinde odenecek diye resmen aciklama yapmis ancak uzerinden uc ay gecmesine ragmen kimseye tek bir kurus odenmemistir.Faiz vs. gibi maddi tazminat konusu olacak haksizliklar bir yana,vatandaslarin bu sekilde kandirilarak,ac-susuz,21.asirda ele-gune el acarak yasamak zorunda birakilmasi ve sifir gunahli olmalarina ragmen birde suclanmalari,manevi tazminat konusu olacaktir.(Bu davalarda Avrupa Insan Haklari Mahkemesine kadar goturulecek ve tazminat odeyecek olan devletin zarari ilerde musebbiblerinden tahsil edilecektir.
Manevi tazminati gerektiren bir zulum uygulamasida,yuzbinlerce mudinin,sinirli sayidaki Pamukbank Subelerinin kapisinda yigilmasidir.21.Asirda Nazi yontemlerine aynen benzeyen bir uygulama ile,genc-yasli,kadin-erkek,calih-alim bir kismi hasta,bir kismi ihtiyar yuzbinlerce insan,agustos gunesinin yakici sicagi altinda,saatlerce ve gunlerce o kalabalikta beklemek zorunda birakilmislardir!Gece yarisindan kuyruga girmeler,kalabalikta havasiz kalan,bougalan,kriz gecirenler,her toplumda gorulebilecek bir takim edepsiz ve zorbalarin efendi insanlara karsi saldirgan tutumu,devlete yillara hizmet etmis ust duzey burokratlarin,generallerin,yuksek yargiclarin,is-guc sahibi esnafin,emzikli cocuk tasiyan annelerin,hamile kadinlarin,koltuk degnegi ile yuruyebilen sakat insanlarin(yani tasarruflariyla bir is kuracak ve yapacak durumda olmadigi icin bankaya koymus bulunan insanlarin)maruz birakildigi bu aci muamele unutulmayacaktir.Bir hitlervari terorun ileride filmleri yapilacaktir.Devlet,bu islemleri,insanlari itip-kaktirmadan,haysiyetleriyle oynamadan,sagliklarini tehlikeye atmadan yapacak yontemi bulabilirdi!
Bu muameleye gerekce olarak banka hesaplarindaki yolsuzluklar gosterilmektedir.Biz banka yoneticilerinin ve sahiplerinin yolsuzluk yapip yapmadiklarini bizden tahsil ettikleri vergileri hazineye yatirip yatirmadiklarini bilemeyiz.Bilmek veya takip etmek durumunda da degiliz ve bundan sorumlu tutulamayiz.Devletin yukarida sayilan resmi organlarinin gozetim ve denetim gorevini ihmal etmeleri(bunun delilleri kendi itiraflariyla elimizdedir.ayrica ceza davasi acilacaktir.Cezaevlerinde halen yatmakta olan devlet memurlarinin hicbirinin sucu topluma ve devlete bu olcude bir zarar vermemistir.O takdirde bu gorevliler nicin disaridadirlar?Onlarin mal varliklarina nicin el konulmamaktadir?vatandasin magdur edilmesine gerekce olamaz.Ancak basindan ogrenebildigimiz kadariyla bir yolsuzluk varsa bu subelerde degil(son gunlerin panigi ile uapilanlar haric-onlar tarih itibariyle hemen gorulebilir zaten)genel mudurlukte ve genel mudurlugun is verdigi yazilim firmasinda olmustur.Peki bankaya el koyan devlet organlari nasil olurda el koyduklari bir banka genel mudurlugunun bildirdigi 750 trilyon mevduat toplama rakamina inanir nasil olurda subelerdeki rakamlari ayri ayri isteyip kendileri toplamazlar?Bu kadar gaflet,bu kadar ihmal simdiye kadar gorulmemistir.
Sube kayitlari muntazamdir.Herkezin tasarruf hesabi sube kayitlarinda gorulmektedir.Herkezin elinde resmi cuzdani vardir.Bu cuzdanlar,Yargitay Hukuk Genel Kurulunun kanun hukmundeki ictihadina gore yeterli vesika teskil etmektedir.
Bir baska demagoji de,9 katrilyonu buldugu soylenen(onada inanmak zor)mevduatlarin odenmesinin vergi mukelleflerine haksizlik olacagi sozleridir.Bir defa bu parayi vergi mukellefi degil,Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu odeyecektir."Bankalardaki tasarruf mevduati kamu tuzel kisiligini haiz Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu tarafindan sigorta edilir"(Bankalar kanunu mad15)Fonun gelirleri butceden degil,bankalarin sigorta primlerinden olusmaktadir.Fonda yeterli para olmadiginda Merkez Bankasinin fona avans vermesi mecburidir.Fakat fon tahsil ettigi sigorta primlerinden bu parayi hazineye iade edecektir.Dahasi,Imar Bankasina CEAS'dan TEDAS'tan ve sahiplerinin el konulan mal varliklarindan gelen paralar,bu odemeleri karsilamaktadir.Dolaysiyla vergi mukellefini zarara sokan bir durum yoktur.yeterki Devlet gorevini yapsin.Kaldiki ne demektir bu?Yani depremzedelere,ciftci destekleme alimlarina,siyasi partilere yapilan odemeler bunlarla ilgisi olmayan vergi mukellefinden alinmamaktamidir?Buda ayni sekilde gunahsiz insanlarin ugradigi bir felakettir.Birde ustune ustluk devlet teminati altindadir.
Nakit paranin nereden temin edilecegide sorun degildir.Hicbir mudi para istememektedir.Biz parayi ne yapalim?Is kuramayiz,keyfe harcayamayiz.Biz gecerli banka cuzdanlarimizi istiyoruz sadece!Onun faiziyle hayatimizi surdurebiliyoruz cunku.
Devlette nakit yoksa acar bir devlet bankasinda her birimize 6 aylik,1 yillik vadeli mevduat hesabi,faizi de piyasada gecerli hadlerden belirler,zaten vade dolsa bile kimsenin ana parasini cekecegi yoktur.
Bankaya el konulup,paramizi cekmek hak ve imkanimiz kaldirildiktan sonra devletin,aleyhteki hicbir duzenlemesi bizi baglamaz.Bizden sonraki banka mudilerini baglar.Bu hukukun genel kuralidir.Cunku biz bankaya o sartlarla ve o mevzuatla para yatirdik.Yasal duzenlemerde baska sartlar olsaydi belki yatirmayacaktik.Insanlarin iradesi baglandiktan sonra kendilerine zorlastirici guvenceyi sulandirici hukumler dayatilamaz.Guvence hududunu sinirsiza yukseltmekde kucuk tasarruf sahibini mutazarir etmistir.Tek tarafli zarar verici bir islemdir bu.
Gazetelere gore 7 yil once Hazine Bonosu satma yetkisi kaldirilmis olan Banka,acik acik,gazetelere,televizyonlara sayfa sayfa ilanlar vererek hazine bonosu satiyor.Bu gazeteler BDDK baskan ve uyelerinin masalarina devletce satin alinarak incelenmek icin konuyor.Odalarina televizyonlar baglaniyor.Butun o konforlu calisma ortamlari,o cifter cifter sekreterler,soforler,luks makam odalari,bedava 5 yildizli otellerde kalmalar,devlet kesesinden yurtdisinda tatli seyahatler,Ankara'daki koca gokdelen yetmiyormus gibi Istanbul'da bogaza nazir ultra luks calisma ofisleri,Cankaya'da lojmanlar,Devletin en yuksek yargiclari olan yuksek mahkeme baskanlarinin maaslarinin uc misli aylik almalar...Butun bunlar nicin?Padisahliktami yasiyoruz?Butun bunlar bu fakir milletin size bankalari iyi denetleyeseniz,halkin parasini iyi koruyasiniz diye verdigi olanaklardir.Boylemi korursunuz siz halkin parasini?senelerce hicmi gormediniz hazine bonosu satis ilanlarini?O gazeteler size bulmacasini cozesiniz diyemi veriliyor?Kaldi ki,Imar Bankasinin bu kosullarda sattigi hazine bonosu karsiliklari,Bankalar Kanunun 10.maddesi 1.fikrasi 2.cumlesine gore "mevduat"sayilir ve ayni guvenceye tabidir.
"Butun bunlardan daha elim ve daha vahim olmak uzere","Imarzede"lerin sessizligi,ciddi bir tepki ve hak aramanin henuz gorulmemesi Hukumeti yureklendirmis,kendi hatalariyla sebep olduklari ve yasal odeme yukumlulugu tasidiklari paralari odememeyi,en azindan vadeye yaymayi ve faiz de vermemeyi ciddi ciddi dusunmeye baslamaislardir!Boyle bir tepkisizlik ileride Hukumete,-basinin buyuk derdi olan-hazine bonolarinida odememek,otelemek cesaretini verecektir.Aslinda Imar Bankasi faciasi sadece imarzedelerin degil bankacilik sisteminin cokmesinden zarar gorecek olan diger tum banka mudilerinin ve bankalarin tepki gostermesi gerekir.Bakin Yaman Toruner 23.07.2003 gunlu kose yazisinda ne diyor ;
"Amerika Birlesik Devletleri(ABD)'nde yasasaydiniz:Imar Bankasi'na el konulduktan sonraki 3 gun icinde mevduat hesabinizda bulunan para odendirdi.Imar Bankasi icinde hesap kargasakigi olsa bile sizin sunacaginiz belgeler esas alinarak odeme yapilir;size guvenilirdi.Hesaplardaki paralar en cok 100.000 dolara kadar garanti kapsaminda sayilirdi.Ama siz bunu bildiginiz icin paranazin varsa bundan fazla olan bolumunu diger bankalara bolusturmus yada ailenizin diger fertleri adina yatirmis olurdunuz ve boylece paranizin tumu koruma altinda olurdu.Imar Bankasi'na el konuldugu gune kadar olan paranizi,o gune kadarki birikmis faizi ile birlikte alirdiniz.Bes bankanin ortalama faizi filan esas alinmazdi"
Aslinda bu tepkisizlik aldaticidir.Hic kimse halkin parasini unutacagini zannetmemelidir.Ancak bu olayin magdurlari o kadar buyuk bir kutledir ki ve yurt sahtina oyle yayilmislardir ki simdiye kadar bir araya gelip ciddi bir tepki gosterememislerdir.Ayrica Turk insaninin devletine hukumetine bir saygisi bir guveni vardir.15 gune kadar odenecek,Eylul'de mutlaka tamamen odenecek seklindeki resmi beyanlara inanilmis ve beklenilmistir.Ama artik beklenilmeyecektir!400.000 kisi aileleriyle 1,5-2milyon nufus demektir.Buda 1 milyon secmen etmektedir.1 milyon secmen iktidari bile dusurebilir,degistirebilir;ama hakkini alir.
Devlet mevduatlarimi islemis faizleriyle birlikte son kurusuna kadar odemedikce bankanin iflasini isteme yetkisi yoktur.(Bankalar Kanunu16/3;Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu Yonetmeligi 8/c)Bu nedenle bir tarihte deprem felaketzedeleri icin gonderilen paralarin,magdurlara harcanmak yerine butce aciklarinin yamanmasina kullanildigi gibi mevduat alacaklilarina odenmek uzere yapilacak tahsilatin,butce giderlerine harcanip,BDDK magdurlarinin ortada birakilabilecegi dusunuluyorsa buna yasal olarak imkan yoktur.Kanuna gore iflasa karar verecek mercii once mudilerin paralarinin tamamen odenmis olup olmadigina bakacaktir.
Herkez yukardaki esaslari ozumsesin,anlatsin,savunsun ve duyarli olsun.Bundan sonra bildirilen gunlerde butun Imarbank-BDDK magdurlari Ankara'da TBMM onunde toplanacaktir.